Παπασταύρου από ΗΠΑ για Κάθετο Διάδρομο: Η Ελλάδα μετατρέπει τη γεωγραφία της σε γεωπολιτική δύναμη

Τον ρόλο της Ελλάδας ως βασικού πυλώνα της ενεργειακής ασφάλειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη στρατηγική σημασία του Κάθετου Διαδρόμου ανέδειξε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, σε δήλωσή του πριν από την έναρξη της «Διατλαντικής Συνόδου για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου και τον Κάθετο Διάδρομο».

«Η Ελλάδα έβαλε τα θεμέλια για τον κάθετο διάδρομο. Με σχέδιο, με αποφασιστικότητα, με επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έκανε πράξη αυτό που έμενε για χρόνια ως προοπτική», ανέφερε ο κ. Παπασταύρου, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα «μετέτρεψε τη γεωγραφία της σε γεωπολιτική δύναμη» και αξιοποίησε τη διεθνή της αξιοπιστία και σταθερότητα ως μοχλό προσέλκυσης επενδύσεων και συνεργασιών.

Ο υπουργός χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο «στρατηγική συνεργασία» που, όπως είπε, ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια, διευρύνει τις επιλογές της Ευρώπης και αναβαθμίζει τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη συμμετοχή μεγάλων ενεργειακών εταιρειών, σημειώνοντας ότι «με τη Chevron, με την Exxon Mobil, με τον κάθετο διάδρομο, η Ελλάδα δυναμώνει», προσθέτοντας ότι η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε περισσότερες επενδύσεις, νέες θέσεις εργασίας και ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας. Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, η ενεργειακή στρατηγική της χώρας ενισχύει και τη διεθνή της παρουσία, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα «δεν ακολουθεί τις εξελίξεις, αλλά τις διαμορφώνει».

Η σύνοδος διοργανώνεται από το Ινστιτούτο Ντόναλντ Τραμπ για την Ειρήνη

Η σύνοδος διοργανώνεται στην Ουάσιγκτον από το Ινστιτούτο Ντόναλντ Τραμπ για την Ειρήνη, στο πλαίσιο της επίσκεψης του Έλληνα υπουργού στις Ηνωμένες Πολιτείες.  Στη σημερινή σύνοδο, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν ζητήματα ασφάλειας εφοδιασμού, διαφοροποίησης πηγών ενέργειας και συντονισμού των ενεργειακών δικτύων της περιοχής, με έμφαση στον ρόλο των νέων υποδομών LNG και των διασυνδέσεων που εντάσσονται στο πλαίσιο του Κάθετου Διαδρόμου.

Η επίσκεψη του Έλληνα υπουργού στην Ουάσιγκτον πραγματοποιείται σε συνέχεια των ενεργειακών συμφωνιών που υπεγράφησαν στο πλαίσιο της Διατλαντικής Διάσκεψης για την Ενέργεια (P-TEC), με στόχο την περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα του υγροποιημένου φυσικού αερίου και την ενίσχυση των υποδομών ενεργειακής ασφάλειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Ο Φεβρουάριος κρίνει το ενεργειακό στοίχημα της ΝΑ Ευρώπης

Καθοριστικός αποδεικνύεται ο Φεβρουάριος για τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, την ενεργειακή αρτηρία που φιλοδοξεί να καλύψει το κενό από την παύση των ρωσικών ροών και να τροφοδοτήσει τη Νοτιοανατολική Ευρώπη με εναλλακτικές πηγές. Με την ευρωπαϊκή απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου να τίθεται σε ισχύ στις 18 Μαρτίου 2026, τα κράτη-μέλη καλούνται έως την 1η Μαρτίου να καταθέσουν τα εθνικά τους σχέδια διαφοροποίησης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το μήνυμα είναι σαφές και καθόλου διπλωματικό. Τέλος οι αναβολές, τέλος τα «παράθυρα». Η επόμενη μέρα της ενεργειακής ασφάλειας γράφεται τώρα.

Νέος Κανονισμός, νέες πιέσεις

Το νέο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο επιταχύνει τις εξελίξεις και μετατρέπει τον Κάθετο Διάδρομο σε στρατηγικό πυλώνα. Τα εθνικά σχέδια πρέπει να περιγράφουν αναλυτικά μέτρα, ορόσημα, εναλλακτικές πηγές και διαδρομές εφοδιασμού, αλλά και τα εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν. Η Κομισιόν δεσμεύεται να παρέχει τεχνική βοήθεια και βέλτιστες πρακτικές, ενώ θα παρακολουθεί την πρόοδο μέσω της Συντονιστικής Ομάδας για το Φυσικό Αέριο.

«Η Ελλάδα καθίσταται καθοριστικός «παίκτης» πια για την ενεργειακή ασφάλεια αυτών των χωρών. Και αυτό προφανώς είναι κάτι το οποίο ουσιαστικά και συνολικά αναβαθμίζει την πατρίδα μας» σημείωσε με νόημα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ. «Η ανάδειξη της Ελλάδος ως ενός κρίσιμου παίκτη στο νέο ενεργειακό γήπεδο το οποίο διαμορφώνεται, έχει πάρα πολύ μεγάλη γεωπολιτική αξία για τη χώρα μας. Ερχόμαστε εμείς ως Ελλάδα και λέμε: εμείς έχουμε τις υποδομές, δημιουργούμε αυτόν τον Κάθετο Διάδρομο» σημείωσε χαρακτηριστικά.

Συνάντηση στις ΗΠΑ με φόντο το LNG

Στις 24 Φεβρουαρίου, οι υπουργοί Ενέργειας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης συναντώνται στις Ηνωμένες Πολιτείες, με βασικό αντικείμενο την ενίσχυση του Κάθετου Διαδρόμου και τον συντονισμό για αυξημένες ροές αμερικανικού LNG. Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν είναι: στο τέλος του μήνα, τα σχέδια διαφοροποίησης κατατίθενται στις Βρυξέλλες, με τον Κάθετο Διάδρομο στο επίκεντρο. Η δυνατότητα μεταφοράς LNG μέσω Ελλάδας προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία και Κεντρική Ευρώπη αναδεικνύεται πλέον ως η πιο ρεαλιστική λύση για να καλυφθεί το κενό των ρωσικών ροών.

Από τη θεωρία στην πράξη

Η νέα πραγματικότητα αποτυπώνεται ήδη σε εμπορικές συμφωνίες. Η πρώτη συμφωνία προμήθειας LNG με προμηθευτή την BP και αγοραστή την Naftogaz σηματοδοτεί την έναρξη της εμπορικής δραστηριότητας της ATLANTIC SEE LNG TRADE στην περιφερειακή αγορά.

Ο Κωνσταντίνος Ξιφαράς, Πρόεδρος της ATLANTIC SEE LNG TRADE και CEO της ΔΕΠΑ Εμπορίας, το έθεσε ωμά: «Με την παράδοση του πρώτου αμερικανικού φορτίου LNG τον Μάρτιο, περνάμε από τον σχεδιασμό στην πράξη». Η Ελλάδα, όπως είπε, αναδεικνύεται σε πύλη εισόδου και διαμετακόμισης LNG προς τη ΝΑ και Κεντρική Ευρώπη, στηρίζοντας έμπρακτα και την Ουκρανία.

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Αλέξανδρος Εξάρχου , CEO της Atlantic See LNG TRADE και επικεφαλής του Ομίλου AKTOR, που μίλησε για «υποχρέωση της ΕΕ να στηρίξει τον Κάθετο Διάδρομο αν θέλει συνέπεια μεταξύ λόγων και πράξεων».

Τι περιλαμβάνουν τα Εθνικά Σχέδια

Ο Κανονισμός δεν αφήνει περιθώρια ασάφειας. Τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης περιλαμβάνουν:

• πλήρη αποτύπωση των υφιστάμενων συμβάσεων ρωσικού αερίου,
• συγκεκριμένα μέτρα αντικατάστασης με χρονοδιάγραμμα και ποσοτικούς στόχους,
• εναλλακτικές πηγές και οδούς εφοδιασμού,
• μέτρα ενεργειακής απόδοσης, ΑΠΕ, βιοαέριο, βιομεθάνιο και καθαρό υδρογόνο,
• και, κυρίως, τον εντοπισμό τεχνικών και κανονιστικών φραγμών.

Η στρατηγική είναι πολυεπίπεδη: λιγότερη εξάρτηση, περισσότερη ανθεκτικότητα.

Αυστηροί έλεγχοι – τέλος στα «παραθυράκια»

Η Κομισιόν κλείνει οριστικά την πόρτα στο ρωσικό αέριο με σύστημα εκ των προτέρων αδειοδότησης, ελέγχους σε πραγματικό χρόνο και βαριές κυρώσεις. Κάθε εισαγωγή πρέπει να συνοδεύεται από πλήρη φάκελο στοιχείων, ενώ για τα «μείγματα» αερίου οι αποδείξεις μη ρωσικής προέλευσης πρέπει να είναι αδιαμφισβήτητες.

Τα πρόστιμα δεν είναι συμβολικά καθώς φτάνουν έως το 3,5% του παγκόσμιου τζίρου ή τα 40 εκατ. ευρώ, ενώ προβλέπονται και προσωπικές κυρώσεις. Με απλά λόγια, το ρίσκο της παραβίασης δεν συμφέρει πια κανέναν.

Το στοίχημα της επόμενης μέρας

Με τη ζήτηση για μεταφορική ικανότητα να αναμένεται αυξημένη ήδη από τον Μάρτιο και τις πολιτικές και εμπορικές διεργασίες να «τρέχουν», ο Φεβρουάριος λειτουργεί ως εφαλτήριο. Ο Κάθετος Διάδρομος μετατρέπεται από γεωπολιτικό σχέδιο επί χάρτου σε εργαλείο πραγματικής ενεργειακής ασφάλειας.

Το στοίχημα είναι ξεκάθαρο. Πλήρης αντικατάσταση του ρωσικού αερίου και θωράκιση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Και αυτή τη φορά, η Ευρώπη δείχνει αποφασισμένη να πάει μέχρι τέλους.